الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
23
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى)
بايد از آن پرهيز شود را در بر مىگيرد . از همين رو در توضيح عبارات « اى احمد ! اگر مىخواهى پرهيزكارترين مردم باشى در دنيا زاهد باش . » و « كرامت و بزرگوارى كه خوارى به آن راه ندارد . » و « پرهيز و ورعى كه ميل و رغبت به دنيا را به دنبال ندارد . » ، آيات تقوا و رواياتى كه بيانگر اين بخش از حديث است نيز آورده شده است . اما اينكه ورع ، اصل و اساس و آغاز و پيكره و انتهاى دين معرفى شده ، ممكن است مقصود خداوند متعال اين باشد كه دين ، تماماً ورع و پارسايى است يا از آنجا كه در كلام الهى از لفظ دين ، فطرت اراده شده ، بر بنده واجب است ، در هر مرتبهاى از مراتب ايمان و يقين كه باشد ( علم اليقين ، عين اليقين ، و حق اليقين ) ، ورعى مناسب و مقتضى آن مرتبه داشته باشد . در جملات پيشين نيز روشن شد منظور از ورع ، پرهيز از تمام چيزهايى است كه مخالف فطرت است و اين ، نكتهاى بسيار ظريف و شايستهء تأمل است . از طرفى ورع ، موجب نزديكى و تقرب به خداوند متعال است ؛ زيرا هر كس كار مخالف فطرت توحيدى را ترك كرده و به تناسب و مقتضاى فطرت عمل كند ، به فطرت نزديك شده و هر كه به فطرت نزديك شود ، در واقع به خداوند متعال تقرب ، پيدا نموده است . خداوند متعال در قرآن شريف ، ما را به توجه و نزديكى به فطرت امر فرموده است . آيه شريفهء « پس روى دل ، حقگرايانه به سمت دين كن ؛ فطرتى كه خداوند مردم را بر آن خلق فرموده است ، خلقت خدا را تغيير و تبديلى نيست ، اين همان دين محكم است ، امّا بيشتر مردم نمىدانند . » نيز : « در حقيقت به رشتهء محكمى كه گسستى در آن نيست ، چنگ زده است » ، به همين تقرّب اشاره مىفرمايد . « 1 »
--> ( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 27 .